Πέμπτη 29 Ιουνίου 2017

Η Μάχη της Πίνδου - Κατοχή - Αντίσταση

Η Μάχη της Πίνδου - Κατοχή - Αντίσταση

Η Μάχη της Πίνδου - Κατοχή - Αντίσταση

Β´ Παγκόσμιος Πόλεμος - Κατοχή

Με την έναρξη της ιταλικής επίθεσης εναντίον της Ελλάδας στις 28 Οκτωβρίου 1940, η Δυτική Μακεδονία, και ειδικά ο Γράμμος, μετατράπηκαν σε τμήμα του θεάτρου των επιχειρήσεων. Και από την περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας εκδηλώθηκε και η μεγάλη ελληνική αντεπίθεση στις 14 Νοεμβρίου, που ανέτρεψε τις ιταλικές δυνάμεις, προξενώντας αισθήματα ανάτασης σε όλη την Ευρώπη, ελεύθερη ή κατεχόμενη. Όπως όλοι οι Έλληνες, οι Δυτικομακεδόνες στρατεύθηκαν και αγωνίστηκαν σε τούτη την κορυφαία στιγμή του έθνους.

Η κατάληψη της Ελλάδας μετά τη γερμανική επίθεση τον Απριλίου του 1941 σηματοδότησε την αρχή μεγάλων δεινών για τη χώρα, περισσότερο όμως για τις ακριτικές περιοχές. Η Δυτική Μακεδονία σήκωσε σημαντικό μέρος της Αντίστασης αλλά και υπέστη πάσης φύσεως αντίποινα. Επίσης, ενδοελληνικές συγκρούσεις σημειώθηκαν ήδη από το 1943.

Ωστόσο, οι διεκδικήσεις από τις γειτονικές χώρες ήταν εκείνες που έφεραν την περιοχή στο μάτι του κυκλώνα. Αρχικά, η Βουλγαρία - σύμμαχος των Γερμανοϊταλών (δυνάμεων του Άξονα) - προσπάθησε να διεισδύσει στην περιοχή και να επεκτείνει τη ζώνη κατοχής της από την Ανατολική Μακεδονία προς τα δυτικά. Το 1944, όμως, καθώς ο Άξονας έχανε τον πόλεμο, εμφανίστηκε ένας νέος διεκδικητής: η Γιουγκοσλαβία, η οποία συγκρότησε την ομόσπονδη γιουγκοσλαβική Λαϊκή Δημοκρατία της «Μακεδονίας», που έμελλε να λειτουργήσει ως όχημα για τη γιουγκοσλαβική επέκταση σε ελληνικά και βουλγαρικά εδάφη. Το Μακεδονικό αναδεικνυόταν και πάλι σε κυρίαρχο πολιτικό ζήτημα στα Βαλκάνια, με τη Δυτική Μακεδονία να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της διεργασίας και την κοινωνία της να υφίσταται δραματικές συνέπειες. Στη μεταπολεμική εποχή, αποτελούσε πλέον σύνορο μεταξύ των υπό διαμόρφωση κόσμων της Ανατολής και της Δύσης.